Quý vị chưa đăng nhập hoặc chưa đăng ký làm thành viên, vì vậy chưa thể tải được các tài liệu của Thư viện về máy tính của mình.
Nếu chưa đăng ký, hãy nhấn vào chữ ĐK thành viên ở phía bên trái, hoặc xem phim hướng dẫn tại đây
Nếu đã đăng ký rồi, quý vị có thể đăng nhập ở ngay phía bên trái.

LỊCH

Gốc > TÁC PHẨM >

Nhạc sĩ Dương Thiệu Tước: Ngọc Lan dòng suối tơ vương

Nhạc sĩ Dương Thiệu  Tước: Ngọc Lan dòng suối tơ vương

 

Nhạc sĩ Dương Thiệu Tước được ghi nhận là một  trong những người đặt nền móng cho nền tân nhạc Việt, còn người bạn đời của ông  - ca sĩ Minh Trang - cũng được cho là một trong những ca sĩ tiên phong của làng  ca nhạc Việt.

alt

 

Tiếng hát “lá ngọc cành vàng”

 

Trước khi gặp nhau, Dương Thiệu Tước và Minh Trang  đều xuất thân từ những gia đình “danh gia vọng tộc”.

alt Ca  sĩ Minh Trang thời xuân nữ

Dương Thiệu Tước sinh năm 1915 tại làng Vân Đình,  huyện Sơn Lãng, phủ Ứng Hòa, tỉnh Hà Đông. Ông là cháu nội của cụ nghè Dương  Khuê. Ở giai đoạn phôi thai của nền tân nhạc Việt, trong khi nhiều người mượn  những bài hát phương Tây rồi đặt lời Việt cho dễ hát thì ông lại cả gan viết  “lời Tây theo điệu ta”.

alt

Dương Thiệu Tước đánh đàn guitar hawaienne rất  giỏi, ông còn là chủ nhân của một cửa tiệm bán đàn ở phố Hàng Gai, Hà Nội và có  mở cả lớp dạy đàn. Trong sinh hoạt hằng tuần với các bạn nhạc sĩ tài tử của  mình, ông đã sáng tác mấy bài mang những đầu đề bằng tiếng Pháp, như Joie  d'aimer (Thú yêu đương), Souvenance (Hồi niệm), Ton Doux Sourire (Nụ cười êm ái  của em)... Lời ca của những bài này do Thẩm Bích (anh ruột của Thẩm Oánh) soạn  bằng Pháp ngữ. Ông từng tuyên bố: "Nếu đã có nhà văn Việt Nam viết văn bằng  tiếng Pháp, thì nhà soạn nhạc Việt Nam cũng có thể viết được những bản nhạc có  âm điệu Tây phương'' (Báo Việt Nhạc số 5, ngày 16.10.1948)...

alt

Còn cô Nguyễn Thị Ngọc Trâm (tên thật của Minh  Trang) là con gái của quan Tổng đốc Bình Định Nguyễn Hy (sau này ông còn làm  Tổng đốc Thanh Hóa, rồi Thượng thư Bộ Hình). Ngọc Trâm còn là cháu ngoại của  công chúa Mỹ Luông (còn gọi là Bà Chúa Nhất) - em ruột vua Thành Thái... Ngọc  Trâm chào đời năm 1921 trong một nhà hộ sinh nằm ngay trên Bến Ngự (Huế). Như  một định mệnh, 25 năm sau, một bài hát bất hủ mang tên Đêm tàn Bến Ngự của một  nhạc sĩ tài hoa ra đời mà tên tuổi của ông sẽ gắn liền với cuộc đời của cô bé  Ngọc Trâm sau này.

alt

Thời thiếu nữ, ngoài sắc đẹp trời cho, Ngọc Trâm  còn sở hữu một giọng hát thiên phú. Những năm học tiểu học ở trường dòng Jeanne  d’Arc, rồi trung học ở Lycée Khải Định (Huế) thập niên 1930, tiếng hát của cô  làm cho biết bao thầy cô, bạn bè cùng trường ngây ngất. Dĩ nhiên, đó là những  bài hát Pháp, bởi lúc đó chưa có bài hát nào mà bây giờ chúng ta gọi là “nhạc  tiền chiến”… Năm 1942, sau khi tốt nghiệp tú tài toàn phần (nên nhớ vào lúc đó  rất hiếm phụ nữ đỗ đạt như thế), Ngọc Trâm kết hôn với một giáo sư nổi tiếng của  đất thần kinh: giáo sư Ưng Quả (cháu nội của Tuy Lý vương Miên Trinh)… Nhưng chỉ  mấy năm hương lửa mặn nồng, giáo sư Ưng Quả qua đời trong giai đoạn chuyển mình  của đất nước, chế độ phong kiến cáo chung. Lúc này, giai cấp quan lại, thượng  lưu không còn được ưu đãi, cuộc sống của họ trở nên khó khăn… Năm 1948, Ngọc  Trâm đưa 2 người con vào Sài Gòn dự thi và trúng tuyển vai trò xướng ngôn viên  cho Đài phát thanh Pháp Á. Công việc của cô là dịch những bản tin từ tiếng Pháp  sang tiếng Việt và đọc những bản tin đó trên làn sóng. Trong những lần dịch tin,  Ngọc Trâm thường nghêu ngao những bài hát Việt mới thịnh hành gần đây như Giọt  mưa thu, Con thuyền không bến (Đặng Thế Phong, sáng tác năm 1939), Tiếng xưa   (1940), Đêm tàn Bến Ngự (1946) của Dương Thiệu Tước...

alt

Hát chơi vớ vẩn thế thôi, vậy mà tiếng hát ấy đã  làm cả đài phát thanh ngẩn ngơ. Một hôm, ông Hoàng Cao Tăng - chủ sự Phòng Văn  nghệ chợt đề nghị Ngọc Trâm thử hát trên sóng phát thanh một bài. Sau những đắn  đo và cả những lời động viên, khuyến khích, tiếng hát của… nữ ca sĩ Minh Trang  lần đầu tiên gửi đến quý thính giả Đài Pháp Á qua ca khúc Giọt mưa thu của Đặng  Thế Phong. Minh Trang hát hay đến nỗi đài phát thanh quyết định trả “cát sê”  ngay, không kể tiền lương...

alt

Cũng cần nói thêm, do ngại ngùng nên Ngọc Trâm  không dám hát với tên thật mà ghép tên của hai người con (Bửu Minh và Công Tằng  Tôn Nữ Đoan Trang) thành nghệ danh (Đoan Trang sau này trở thành nữ ca sĩ Quỳnh  Giao ở hải ngoại).

alt

Từ đó, tiếng hát của nữ ca sĩ Minh Trang theo sóng  phát thanh của Đài Pháp Á lan tỏa khắp nơi.  Năm 1949, chính Thủ hiến Bắc kỳ  Nguyễn Hữu Trí gửi công văn mời đích danh ca sĩ Minh Trang tham dự Hội chợ đấu  xảo tại Hà Nội. Đây là dịp để các nhạc sĩ hào hoa xứ Bắc kéo nhau đến chiêm  ngưỡng nhan sắc của “giọng hát vàng phương Nam”. Và định mệnh đã xuống tay khi  trong số những tài tử ấy có mặt Dương Thiệu Tước. Tuy đã có hai mặt con nhưng  Minh Trang lúc ấy vẫn giữ được một vẻ đẹp quý phái “chim sa, cá lặn”.

Duyên nợ ba sinh

alt

Đúng 60 năm sau (2009), ở tuổi chín mươi, bà Minh  Trang kể lại với nhà thơ Du Tử Lê rằng: “Mặc cho các bạn Thẩm Oánh, Nguyễn Thiện  Tơ, Dzoãn Mẫn… lăng xăng, líu lo, rối rít, ông ấy (Dương Thiệu Tước) im lặng từ  đầu đến cuối. Chỉ nhìn thôi. Lâu lâu mới mỉm cười. Sự xa cách, lặng lẽ này khiến  tôi càng thêm chú ý. Trước khi gặp gỡ, tôi đã từng hát nhạc của ông ấy nên tôi  cũng rất ao ước được gặp mặt con người tài hoa này”. Thế rồi “tình trong như đã,  mặt ngoài còn e”...

alt

Khi Minh Trang trở lại Sài Gòn, chỉ ít ngày sau  nàng nhận được thư tỏ tình của tác giả Tiếng xưa. Có lẽ vẻ lạnh lùng, ít nói của  ông khi cùng các bạn vây quanh Minh Trang là do ông tự mặc cảm mình đã có vợ (19  tuổi, ông lập gia đình với bà Lương Thị Thuần, cũng xuất thân từ một dòng họ  khoa bảng. Thời đó việc kết hôn thường được các cụ dàn xếp theo truyền thống  “môn đăng hộ đối”. Ông bà đã có 3 con gái và 2 con trai). Thế nhưng khi Minh  Trang như cánh chim vút bay xa thì ông không thể dối lòng được nữa, ông thật sự  bị “hớp hồn” bởi vẻ đẹp và giọng hát của nàng. Những cánh thư liên tiếp qua lại  giữa hai miền. Những ca khúc ông sáng tác trong giai đoạn này do Nhà xuất bản  Tinh Hoa (Huế) xuất bản, ông không còn đứng tên đơn lẻ nữa, mà ghi “Nhạc và lời:  Dương Thiệu Tước - Minh Trang”. Đó là những ca khúc bất hủ, tiêu biểu như Bóng  chiều xưa, Buồn xa vắng, Khúc nhạc dưới trăng, Ôi quê xưa, Vui xuân...

alt

Nữ ca sĩ Minh Trang cũng kể lại rằng, trước khi  nhận lời cầu hôn của nhạc sĩ Dương Thiệu Tước, chính bà đã bay ra Hà Nội để gặp  người vợ trước của ông này và thông báo quyết định của hai người. “Có thể không  có một người phụ nữ thứ hai, nhất là ở thời đó, hành xử như tôi. Nhưng đó là  tôi, cách của tôi: tự tin và tự trọng!” - bà nói. 

alt

Khi hai người chính thức chung sống ở Sài Gòn, ông  làm tặng vợ mình ca khúc Ngọc Lan. “Ngọc Lan” là do tên Ngọc Trâm của bà. Nếu ai  có bản gốc của Nhà xuất bản Tinh Hoa (1953) sẽ thấy tất cả những chữ Ngọc Lan  trong bài hát đều được viết hoa, để phân biệt đây là tên người chứ không phải là  tên loài hoa: “Ngọc Lan, dòng suối tơ vương, mắt thu hồ dịu ánh vàng. Ngọc Lan,  nhành liễu nghiêng nghiêng, tà mấy cánh phong, nắng thơm ngoài song... Ngọc Lan,  giọng ướp men thơ, mát êm làn lụa bông là. Ngọc Lan, trầm ngát thu hương, bờ  xanh bóng dương phút giây chìm sương... (Ngọc Lan).

alt

(ST- LTN)


Nhắn tin cho tác giả
Nguyễn Thi Phương Lan @ 13:12 27/12/2012
Số lượt xem: 2855
Số lượt thích: 0 người
 
Gửi ý kiến

HÌNH ẢNH KỶ NIỆM

CẢNH ĐẸP